Polisa, której nie przeczytałeś: czego Twoja firma naprawdę nie ma pod ochroną
Polisa leży w segregatorze, składka schodzi z konta, wszystko gra. Do pierwszej szkody. Pięć pytań do własnego ubezpieczenia, na które odpowiesz w godzinę, zanim zrobi to za Ciebie likwidator.

Polisa leży w segregatorze. Składka schodzi z konta raz w roku. Agent dzwoni przed odnowieniem, mówi, że „wszystko po staremu”, i podpisujesz. Masz ubezpieczenie, możesz spać spokojnie.
Do pierwszej poważnej szkody.
Zanim zacząłem pracować z właścicielami firm, likwidowałem szkody. Widziałem z bliska rozmowy, w których przedsiębiorca pierwszy raz w życiu czytał swoje warunki ubezpieczenia. Zwykle nie były to przyjemne rozmowy. Ubezpieczyciel płacił dokładnie to, co było w umowie. Problem w tym, że w umowie było co innego, niż właściciel myślał.
Poniżej pięć pytań, które zadasz własnej polisie w godzinę. Jestem też agentem ubezpieczeniowym, dlatego w tym tekście niczego nie sprzedaję i nie wymieniam żadnego towarzystwa. Chodzi o to, żebyś wiedział, co masz, zanim będzie za późno na zmianę.
Pytanie 1. Czy suma ubezpieczenia odpowiada temu, ile dziś kosztowałoby odtworzenie majątku?
Suma ubezpieczenia to górna granica wypłaty. Ustaliłeś ją kilka lat temu, a od tego czasu doszły maszyny, towar, nowa hala, a ceny budowy i sprzętu poszły w górę. Polisa odnawia się co roku na tę samą kwotę, bo tak najprościej.
Do tego dochodzi zapis, który wielu właścicieli przeocza: zasada proporcji. Jeśli Twoje warunki ją przewidują, a majątek jest niedoubezpieczony, wypłata przy szkodzie częściowej jest zmniejszana w tej samej proporcji.
Przykład z liczbami poglądowymi. Majątek wart dziś 2 mln zł, suma ubezpieczenia 1 mln zł. Pożar niszczy część hali, szkoda 400 000 zł. Przy zasadzie proporcji wypłata to 1 mln : 2 mln × 400 000 zł = 200 000 zł. Drugą połowę płacisz sam. Szkoda nawet nie przekroczyła sumy ubezpieczenia, a i tak dostałeś połowę.
Zasada proporcji nie działa automatycznie. Musi wynikać z umowy albo ogólnych warunków. Nie stosuje się jej przy ubezpieczeniu na pierwsze ryzyko, a część warunków przewiduje próg tolerancji, czyli niewielkie niedoubezpieczenie nie zmniejsza wypłaty. Dlatego sprawdź, czy jest w Twoich i czy suma odpowiada dzisiejszej wartości.
Pytanie 2. Wartość odtworzeniowa czy rzeczywista?
Wartość odtworzeniowa to tyle, ile kosztuje kupić lub zbudować nowe. Wartość rzeczywista to wartość odtworzeniowa pomniejszona o zużycie. Przy dziesięcioletniej maszynie różnica bywa ogromna.
Przykład poglądowy: nowa maszyna kosztuje 300 000 zł. Twoja ma dziesięć lat i zużycie szacowane na 60%, więc jej wartość rzeczywista to 120 000 zł. Przy ubezpieczeniu w wartości rzeczywistej tyle wynosi górna granica wypłaty. Na nową brakuje 180 000 zł. Linia produkcyjna stoi, a Ty szukasz pieniędzy na nową. Sprawdź, w jakiej wartości masz ubezpieczone budynki, maszyny i wyposażenie. To jedna linijka w polisie, a od niej zależy, czy po szkodzie odbudujesz firmę.
Pytanie 3. Co się stanie z firmą, kiedy stanie produkcja?
Ubezpieczenie mienia płaci za zniszczoną halę i maszyny. Nie płaci za to, że przez cztery miesiące nie produkujesz, nie wystawiasz faktur, a pensje, leasingi i czynsz trzeba płacić dalej. Na to jest osobne ubezpieczenie utraty zysku, zwane też ubezpieczeniem od przerwy w działalności.
W małych firmach rzadko ktoś je ma. A to właśnie przestój, a nie sama zniszczona maszyna, najczęściej wykańcza firmę po dużej szkodzie. Jeśli je masz, sprawdź okres odszkodowawczy, czyli przez ile miesięcy ubezpieczyciel pokrywa straty. Trzy miesiące przy maszynie, na którą czeka się pół roku, to za mało.
Pytanie 4. Jakich zabezpieczeń wymaga od Ciebie polisa?
Ubezpieczenie od kradzieży z włamaniem prawie zawsze ma warunki: określone zamki, kraty, alarm z monitoringiem, czasem ochrona. Jeśli w dniu kradzieży alarm był wyłączony albo zamek nie spełniał wymogów, odszkodowanie może zostać zmniejszone albo odmówione.
W praktyce firmy kupują polisę z wymogami, których nikt nie sprawdził z tym, co faktycznie wisi na drzwiach magazynu. Weź warunki, zrób listę wymaganych zabezpieczeń i przejdź się po firmie.
Pytanie 5. Czy Twoje OC obejmuje to, czym naprawdę możesz komuś zaszkodzić?
OC firmy to nie jedna rzecz. Jest OC deliktowe, jest OC kontraktowe (za nienależyte wykonanie umowy), jest OC za produkt. Do tego podlimity: suma gwarancyjna polisy może wynosić 1 mln zł, ale na szkody u klienta przy pracach instalacyjnych już tylko 100 000 zł.
Porównaj to z umowami, które podpisujesz (o zapisach, które klienci wpisują do umów, pisałem w tekście o umowie napisanej przez klienta). Jeśli klient wymaga od Ciebie OC na 2 mln zł, a Twoja polisa ma 500 000 zł, to problem wyjdzie w najgorszym możliwym momencie. Przy okazji sprawdź udział własny, czyli kwotę, którą przy każdej szkodzie płacisz sam.
Godzina z polisą. Jak to zrobić.
Weź polisę, ogólne warunki ubezpieczenia i ostatni bilans albo zestawienie środków trwałych. Wypisz na jednej kartce:
– sumy ubezpieczenia budynków, maszyn i zapasów obok ich dzisiejszej wartości,
– czy jest zasada proporcji,
– wartość odtworzeniowa czy rzeczywista,
– czy jest ubezpieczenie utraty zysku i na ile miesięcy,
– wymagane zabezpieczenia i czy je masz,
– sumę gwarancyjną OC, podlimity i udział własny.
Z tą kartką idź do swojego agenta albo brokera i poproś o odpowiedzi na piśmie. Dobry pośrednik się ucieszy, bo właściciele rzadko zadają takie pytania. Jeśli usłyszysz „wszystko jest w porządku, proszę się nie martwić”, poproś o wskazanie konkretnych zapisów.
Ten tekst jest edukacyjny i nie zastępuje porady ubezpieczeniowej ani prawnej. Szczegóły zawsze rozstrzyga Twoja konkretna umowa.
Jeśli chcesz przejrzeć ryzyka w firmie szerzej niż w polisie, umów bezpłatną diagnozę firmy (40 minut).
A dziś wyślij swojemu agentowi albo brokerowi jedno pytanie mailem: „W jakiej wartości i na jaką sumę są ubezpieczone moje maszyny i czy moje warunki przewidują zasadę proporcji?”. Odpowiedź na piśmie to pierwszy krok.
Najczęstsze pytania
Co to jest niedoubezpieczenie?
Sytuacja, w której suma ubezpieczenia jest niższa niż rzeczywista wartość majątku. Jeśli warunki przewidują zasadę proporcji, odszkodowanie jest proporcjonalnie zmniejszane także przy szkodzie częściowej.
Czy mała firma potrzebuje ubezpieczenia od utraty zysku?
Jeśli kilkumiesięczny przestój oznaczałby brak pieniędzy na pensje i stałe opłaty, warto poprosić o ofertę i porównać jej koszt z ryzykiem.
Jak często sprawdzać polisę?
Przy każdym odnowieniu i przy każdej większej zmianie w firmie: zakupie maszyn, nowej lokalizacji, nowym typie kontraktów.
Przeczytaj też
Plan naprawczy firmy: co robić przez pierwsze 30 dni, kiedy wyniki idą w dół
Czytaj artykuł ZARZĄD · 4 MINWspólnik albo małżonek w zarządzie: ustal, kto za co odpowiada, zanim zacznie się wojna
Czytaj artykuł ZARZĄD · 6 MINDelegowanie bez kontroli to nie zaufanie. To abdykacja.
Czytaj artykułChcesz to przełożyć na swoją firmę? Zobacz, jak pracuję jako doradca biznesowy
Chaos decyzyjny: firma płaci dwa razy za tę samą pracę
W wielu firmach koszt nie wynika już z samego poziomu wynagrodzeń, tylko z tego, że każda sprawa o większym ciężarze wraca na biurko właściciela albo członka zarządu. Wtedy zespół …
Czytaj dalejWidzisz ten sam problem u siebie?
Zacznij od 40 minut bezpłatnej diagnozy. Sprawdzimy to na liczbach Twojej firmy.